Małgorzata Fic

Małgorzata Fic

Mentor: Psychologia

Zdrowa rywalizacja w pracy? To możliwe!

Pojęcie rywalizacji często kojarzone jest z czymś negatywnym. Jak się okazuje jeśli odpowiednio podejdziemy do rywalizacji to może ona wnieść wiele korzyści do naszego życia zawodowego.

Rywalizacja w pierwszej pracy

Rywalizacja towarzyszy nam od najmłodszych lat. W zależności do tego w jakim środowisku się wychowujemy, jakie wzorce i wartości są nam wpajane, a przede wszystkim z kim przebywamy i kto ma na nas wpływ – kształtuje się w nas postawa rywalizacji. Rywalizujemy w szkole o lepsze oceny, wyróżnienia czy wygrane w konkursach, rywalizujemy w zawodach sportowych, nierzadko w rodzinie („które dziecko jest zdolniejsze”) czy w naszych pasjach i zainteresowaniach. Z wiekiem pola rywalizacji poszerzają się lub zmieniają. W końcu przychodzi czas kiedy gdy orientujemy się, że rywalizujemy również w pracy.

Rywalizacja jest nieodłącznym elementem naszego życia, może natomiast mieć różny charakter i przyjmować odmienne formy. W zależności od tego jaką jesteśmy osobą chcemy lub decydujemy się na stanowczą i bezkompromisową rywalizację, rywalizację mobilizującą i uczciwą lub współpracę i rywalizację z samym sobą, o lepsze wyniki własne i zespołowe. Dla jednej osoby rywalizacja jest motorem do działania, wyzwala ambicje i daje energię do konsekwentnego osiągania celu, do dynamicznego rozwoju. Dla innej – rywalizacja działa demobilizująco, wiąże się z ogromnym stresem i uniemożliwia osiągnie efektów pracy na miarę rzeczywistych możliwości. Takie osoby działają skutecznie tylko w atmosferze współpracy. Warto znać swoje warunki skutecznego działania – w jakiej atmosferze, wśród jakich ludzi i przy realizacji jakich zadań funkcjonujemy najefektywniej – i dążyć do stworzenia lub wzmocnienia takich warunków w swoim otoczeniu: informować, nie poddawać się presji, dawać przykład czy zachęcać do nich współpracowników.

Skutki niezdrowej rywalizacji

Silna i nieustająca rywalizacja prowadzi zazwyczaj do silnego stresu, który staje się nieodłącznym towarzyszem codziennego życia. Prowadzi do poczucia ciągłego lęku, braku stabilizacji, stałej a tym samym wyczerpującej gotowości energetycznej, a w konsekwencji do wypalenia zawodowego. Osoby, które silnie koncentrują się na byciu lepszym od innych często obniżają swoją kreatywność, elastyczność w działaniu, wolniej uczą się różnych rzeczy i nie dostrzegają możliwości, które mogłyby przynieść korzyści zarówno im samym, jak i całemu zespołowi. Obawa związana z tym, iż ich pomysł, wysiłek czy osiągnięcie nie zostaną wyraźnie zauważone a ich osoba odpowiednio wyróżniona prowadzi do wąskiego spojrzenia na różne sytuacje – spojrzenia podyktowanego wyłącznie korzyściami własnej osoby. Oczywiście bardzo często takie podejście jest wynikiem kultury organizacyjnej lub podejścia szefa i wywieranej przez niego presji. Warto wiedzieć, że według badań atmosfera rywalizacji dobrze wpływa na wykonywanie zadań prostych, natomiast przynosi kiepskie wyniki w przypadku zadań wymagających kreatywności czy charakteryzujących się większym stopniem trudności. Przy wykonywaniu tych drugich zdecydowanie lepiej sprawdza się atmosfera współpracy.

Zawzięta rywalizacja może się sprawdzać, ale zazwyczaj tylko krótkofalowo. W dłuższej perspektywie przynosi niekorzystne skutki, obniżając znacząco efekty pracy oraz psując atmosferę i relacje między współpracownikami. Konieczność ciągłego sprawdzania się, udowadniania swojej wartości czy walki o swój byt w kolejnych miesiącach jest bardzo wyczerpująca i tylko nieliczni odnajdują się w takich warunkach zawodowych. Warto zatem szukać złotego środka pomiędzy rywalizacyjnym środowiskiem pracy, a naszymi celami zawodowymi i możliwością realizacji własnego potencjału.

Korzyści zdrowej rywalizacji

Rywalizacja ma również swoje dobre strony. Wiele osiągnięć mogło mieć miejsce dzięki ambicji, rywalizacji czy ścieraniu się różnych podejść i poglądów. Ponadto rywalizacja działa ożywiająco, podnosi energię i daje też radość – pod warunkiem, że jest konstruktywna i ma swoje granice. W pracy warto budować atmosferę współpracy, a rywalizować z konkurencją. Najbardziej mobilizujące jest działanie zespołowe i chęć bycia lepszym jako zespół – na tle innych zespołów czy innej firmy z tej samej branży. Oczywiście warto, aby w zespole każdy się wyróżniał swoimi indywidualnymi talentami – warto ich poszukiwać u samego siebie, ale również wśród kolegów z pracy, a następnie wzmacniać i rozwijać, aby jako „drużyna” odnieść sukces. Taki sukces przyniesie korzyści nie tylko firmie i zespołowi, ale i każdemu pracownikowi z osobna.

Dobra rywalizacja jest wartościowa. Wzmacnia ambicję, chęć do działania i odnoszenia małych czy większych zwycięstw. Atmosfera w pracy, która wiąże się jedynie z koncentracją na dobrych relacjach i tym, aby codziennie „było miło” przynosi zgubne skutki. Miejsce pracy to miejsce działania i osiągania wyznaczonych celów, dlatego warto doceniać motywujące a zadaniowe otoczenie zawodowe.

Rywalizacja z samym sobą

Jedną z najbardziej wartościowych rywalizacji jest rywalizacja z samym sobą. Oczywiście tutaj również musimy zachować umiar i zdrowe granice. Warto porównywać się z samym sobą - sprzed kilku lat czy miesięcy, dostrzegać własny rozwój, to co udało się dowiedzieć, nauczyć, wypracować. To daje dobrą perspektywę do pracy nad sobą, do osiągania wyznaczonych celów. Warto pamiętać, że warunki wyjściowe nigdy nie będą takie same dla wszystkich, dlatego porównywanie się z innymi może być nietrafne i przysłaniać właściwy dla nas kierunek. Trzeba oczywiście czerpać ze wzoru bardziej doświadczonych i wykwalifikowanych osób, obserwować skuteczne działania czy trafne decyzje. Jednocześnie powinniśmy obserwować siebie, dostrzegać swoje predyspozycje i indywidualnie oceniać każdą sytuację, nie uzależniać się zarówno od krytyki, jak i pochwał. Należy pozwalać sobie na błędy, bo one są nieuniknione, ale również pamiętać i doceniać za swoje sukcesy, nawet te małe. Taka rywalizacja będzie nie tylko mobilizująca, ale doprowadzając nas do sukcesu przyniesie też najwięcej satysfakcji.

Podziel się
ze znajomymi:

Subskrybuj nasz
kanał na YouTube
Przejdź na
www.credit-agricole.pl