Małgorzata Fic

Małgorzata Fic

Mentor: Psychologia

Jak nie dać się zmanipulować? 5 prostych zasad

Każdego dnia ulegamy wpływom różnych ludzi, sytuacji czy działań w otoczeniu. Czasem zdajemy sobie z tego sprawę i bronimy się przed danym wpływem, jeśli uważamy go za niekorzystny. Innym razem akceptujemy pewne oddziaływania lub wręcz chcemy im ulegać ponieważ jesteśmy przekonani, że przyniosą nam korzyści.

Jak nie dać się zmanipulować? 5 prostych zasad Często też nie zdajemy sobie sprawy, że ulegamy określonym wpływom lub nie potrafimy z nimi walczyć nawet jeśli wiemy, że działają na nas destrukcyjnie. Wówczas zaczyna nam towarzyszyć pogłębiające się poczucie bezsilności, a to z kolei pierwszy krok do frustracji, braku samodzielności, utraty pewności siebie i spadku motywacji, również w pracy. Buduje się w nas przekonanie, że jesteśmy manipulowani i często nie wiemy jak sobie w tej sytuacji poradzić – szczególnie jeśli jest dla nas ważna oraz wymaga rozwagi, ostrożności i przemyślanych kroków.

Korzystny wpływ czy szkodliwa manipulacja?

Na początek warto wiedzieć, że czym innym jest wywieranie wpływu a czym innym manipulacja. Jeśli ktoś próbuje wywierać na nas wpływ, a jego intencje są dobre – czyli jego zamiarem jest osiągnięcie jakiegoś celu nie naszym kosztem, czy wręcz przy założeniu, że my również lub przede wszystkim skorzystamy z realizacji tego celu, wówczas nie jest to manipulacja. Oczywiście efekty tego wpływu powinniśmy ocenić samodzielnie – nawet jeśli ktoś ma najlepsze intencje, nie zawsze wie co będzie dla nas najlepsze lub nie zna wszystkich okoliczności czy sytuacji, w których się znajdujemy. Ten dobry wpływ starają się zazwyczaj wywierać na nas osoby najbliższe, ale nierzadko też życzliwi nam znajomi czy współpracownicy.

Z kolei za manipulacją kryje się chęć osiągnięcia określonych korzyści kosztem innej osoby. I to właśnie intencje decydują o tym czy mamy do czynienia z wykorzystywaniem czy korzystnym wpływem drugiego człowieka. Oczywiście ciężko jest odkryć intencje innych, szczególnie osób, których nie znamy, np. w nowym miejscu pracy. Dlatego trzeba zachować czujność i rozwagę oraz starać się samodzielnie ocenić różne uwagi, wskazówki czy zachowania. Nie oznacza to trwania w ciągłej podejrzliwości i dopatrywania się ukrytych motywów u każdego nowego kolegi z pracy, lecz korzystanie ze swojego doświadczenia, intuicji i logiki w danym momencie.

Czy jesteś podatny na manipulację?

Jeśli jesteś osobą, której brakuje pewności i zaufania do siebie, nie wierzysz do końca we własną ocenę sytuacji, masz małą odporność na stres i wywieraną przez innych presję, zazwyczaj nie potrafisz się sprzeciwić lub wyrazić swojej opinii, a przede wszystkim często towarzyszy Ci przekonanie, że to właśnie inni mają rację, a Ty się prawdopodobnie mylisz, wówczas istnieje duże ryzyko, że ulegniesz manipulacji. Oznacza to bowiem, że masz słaby tzw. autorytet wewnętrzny, który stanowi główne wsparcie w obronie przed manipulacją. Warto wówczas rozpocząć pracę na budowaniem postawy asertywnej : uświadomić sobie swoje prawa i zacząć je bronić, nie bać się pytać, wątpić, upewniać, dyskutować, nie zgadzać. Zacząć wyrażać swoje opinie, mierzyć się z krytyką i uczyć oddzielać konstruktywną od tej manipulacyjnej lub po prostu nietrafnej, pozwolić sobie zarówno na pozytywne jak i negatywne emocje, ale dbać o ich właściwe wyrażanie. Przede wszystkim nie należy bać się asertywnego zachowania, ponieważ może się okazać naszym najlepszym sprzymierzeńcem, nie tylko w pierwszej pracy. Poza tym musimy pamiętać, że jeśli sami nie powiemy głośno w jaki sposób chcemy być traktowani, na co mogą sobie pozwolić innymi w stosunku do naszej osoby, a przede wszystkim nie określimy swoich granic – wówczas innymi zrobią to za nas. I nie możemy mieć o to pretensji, ponieważ to po naszej stronie leży odpowiedzialność za kształt naszych relacji z innymi.

„Strach ma wielkie oczy”

Ulegamy manipulacji również dlatego, że się boimy. Boimy się sprzeciwić negatywnemu wywieraniu wpływu – niepokojącym zachowaniom, złośliwym komentarzom czy niesłusznej krytyce. Uważamy, że głośne wyrażenie swojej opinii czy reakcja na takie działania spotka się z poważnymi konsekwencjami. Natomiast najgorsze scenariusze rzadko się sprawdzają. Rozpoczynając pierwszą pracę musimy oczywiście wykazać dużo pokory i nie zaczynać dnia od stawiania wymagań. Warto jednak pamiętać, że już na początku kształtujemy swoje relacje z innymi i efekty tego, w jaki sposób nauczymy innych siebie będziemy odczuwać w kolejnych miesiącach czy latach pracy. Co więcej, często odwaga, asertywność i inicjatywa – połączone oczywiście z życzliwością i otwartością – spotykają się z uznaniem i szacunkiem innych osób, również nowych współpracowników i samego szefa.

Nie daj się zmanipulować!

  1. ROZWIJAJ SAMOŚWIADOMOŚĆ.

Jeśli dobrze znamy siebie, swoje mocne i słabe strony, reakcje w określonych sytuacjach, emocje w danych okolicznościach, a przede wszystkim dobrze wiemy co jest dla nas dobre, a co niekorzystne, wówczas będziemy umieli podjąć szybkie decyzje i sprawnie zareagować w różnych sytuacjach zawodowych.

  1. BĄDŹ CZUJNY I ROZWAŻNY.

Staraj się ostrożnie oceniać czyjeś intencje i obserwować, czy dana osoba chce Ci ułatwić start w nowej pracy czy pewnymi radami zrealizować własne cele, niekoniecznie korzystne dla Ciebie. Jednocześnie nie bądź na każdym kroku podejrzliwy i nieufny – jest duże prawdopodobieństwo, że okazywana życzliwość jest prawdziwa, ale też nie okazuj bezkrytycznego zaufania i korzystaj z podpowiedzi własnego rozumu. Doskonale opisał to Robert Cialdini – reguła wzajemności to podstawa manipulacji. Jeśli ktoś coś Ci da lub coś dla Ciebie zrobi, jesteś bardziej skłonny zrewanżować się czymś tej osobie. Tak działają np. firmy oferujące prezent o wartości kilkuset złotych za przyjście na prezentację jakiegoś produktu czy usługi. Czujesz się połechtany, idziesz, a potem okazuje się, że prezent jest dostępny tylko, jeśli podpiszesz umowę, która może Cię drogo kosztować.

  1. BUDUJ ZAUFANIE DO SIEBIE.

Słuchaj uważnie innych i bądź otwarty na sugestie i wskazówki. Pamiętaj jednak, aby ostateczna ocena sytuacji należała do Ciebie. Buduj zaufanie do swojego oglądu świata i pozwól sobie na błędy – one nie przekreślają Twoich racji. O tym też pisał Cialdini, nazywając tę regułę „społecznym dowodem słuszności”. Im więcej osób podziela pewien pogląd, tym chętniej i my go podzielamy, żeby nie odstawać. Lepiej jest zastanowić się nad opiniami czy zachowaniem innych i podejść do nich krytycznie, a nie tylko je powielać.

  1. BĄDŹ ODWAŻNY.

Nie bój się mówić, głośno zastanawiać czy sprzeciwiać. Rozwijaj swoją odwagę metodą małych kroków – każdego dnia przynajmniej jeden raz przełam swój lęk. Nie żyj asekuracyjnie i nie czuj się na tym świecie jak „ubogi krewny na bogatym przyjęciu”.

  1. ZBIERAJ DOŚWIADCZENIE.

„Wiedza to potęga”. Czytaj, rozmawiaj, zdobywaj wiedzę, poszukuj informacji, zbieraj doświadczenie. Taki kapitał pozwoli Ci obronić się niemal przed każdą manipulacją i szybko ocenić jakie intencje kryją się za drugą osobą.

Na koniec życzę Wam, abyście ulegali tym dobrym wpływom, dzięki którym się rozwijacie, ale starajcie się również wywierać korzystny wpływ na innych! Powodzenia!

Podziel się
ze znajomymi:

Subskrybuj nasz
kanał na YouTube
Przejdź na
www.credit-agricole.pl