Anna Łukasiewicz

Anna Łukasiewicz

Mentor: HR

Mobbing w pracy – pułapka, w którą nie warto wpadać!

Życie zawodowe pełne jest niespodzianek – zarówno tych przyjemnych, jak i niechcianych. Jedną z nich jest mobbing, który wg badań prowadzonych w krajach Unii Europejskiej dotyka średnio co dziesiątego pracownika. Czym właściwie jest i czy jest na niego sposób? O tym dowiesz się z mojego artykułu.

Mobinng to najprościej rzecz ujmując psychiczne, a czasami również fizyczne, znęcanie się nad pracownikiem. Odbywa się najczęściej za pomocą słów, gestów i postawy mobbera w stosunku do osoby mobbingowanej. Zachowanie to opiera się na nękaniu, straszeniu i dokuczaniu. Umyślnie wprowadzanie kłamstwa, plotki, podstępu czy intrygi ma na celu wykluczenie osobnika z grupy, zastraszenie i zniszczenie, naruszenie jego godności. W teorii istnieje jeszcze kryterium czasowe, według którego o mobbingu mówimy, kiedy przemoc psychiczna jest procesem powtarzanym przynajmniej raz w tygodniu przez minimum pół roku. Wbrew pozorom w postać mobbera, czyli osoby znęcającej się, nie zawsze wciela się osoba, która ma nad kimś władzę w sensie pozycji zawodowej. Ze względu na relacje osób wyróżnia się trzy rodzaje mobbingu:

  • mobbing pionowy – pracownicy przeciwko przełożonemu
  • mobbing poziomy – pracownik/pracownicy przeciw innemu pracownikowi
  • mobbing pochyły – przełożony przeciwko pracownikowi

Kogo dotyczy?

Prawda jest taka, że w pułapkę mobbingu może wpaść każdy. Z psychologicznego punktu widzenia bardziej podatne na bycie ofiarą mobbingu powinny być osoby o niskim poczuciu własnej wartości, wrażliwe na krytykę oraz zdolni i pracowici perfekcjoniści. Jednak praktyka nie jest tak oczywista. Heinz Leymann, światowej sławy ekspert w dziedzinie lobbingu, leczył z jego skutków 1300 osób. Jego wnioski były dość zaskakujące. Ofiary mobbingu niczym szczególnym nie wyróżniają się pod względem cech osobowości. Twierdzi on, że stanie się ofiarą mobbingu jest głównie wynikiem danej sytuacji, a nie osobowości człowieka. Natomiast z logicznego punktu widzenia ofiarami mogą paść pracownicy, którzy mają przewagę nad swoim przełożonym czy też współpracownikiem, gdyż osoba znęcająca się często chce po prostu wyeliminować zagrożenie.

Jak przebiega?

Mobbing ma swój początek w konfliktach, które w ogóle nie są rozwiązywane, bądź są rozwiązywane w zły sposób. Ofiara przemocy nie jest w stanie dokonać racjonalnej oceny sytuacji, jest zdezorientowana i pracuje w ciągłym napięciu. Ma obniżoną samoocenę. W drugiej fazie u ofiary pojawia się strach przed pójściem do pracy, pogorszenie stanu zdrowia (bóle głowy, brzucha, podwyższone ciśnienie, brak koncentracji, bezsenność), stany lękowe i depresyjne. W tej fazie często ofiara próbuje coś zrobić, jednak jest to stosowanie środków nasennych, uspokajających czy też używek. Walka nie przynosi więc efektów. W kolejnej fazie najczęściej następuje nasilenie agresji ze strony mobbera. Ofiara słabnie psychicznie. Jest jej przydzielona rola „kozła ofiarnego”. Mobber prowokuje innych do ataków, ukazując nieprawdziwe oblicze ofiary (np. jako kłamcy). Pojawia się bezpodstawne oskarżanie, pretensje, wyzwiska. Osoba mobbowana w tej fazie często idzie na zwolnienie lekarskie. W ostatniej fazie mobbingu często następuje fizyczna, psychiczna i społeczna degradacja ofiary, która najczęściej nie jest już w stanie sprostać swoim obowiązkom służbowym. Funkcjonuje w atmosferze ciągłego zastraszania, zagrożenia utraty pracy, niemożności nawiązania kontaktów interpersonalnych. Mogą u niej wystąpić silne stany depresyjne.

Bądź świadomy

Mobbing rozwija się dyskretnie i podstępnie. Mobber powoli wyniszcza swoją ofiarę. Wie jak postępować, by jego intencji nie odkryli inni, a nawet sam pokrzywdzony. Wcale nie musi wymawiać obraźliwych słów, żeby obrażać i poniżać. Dlatego mobbingowany pracownik często nie zdaje sobie sprawy że znalazł się w pułapce. Co możesz zrobić, by nie paść ofiarą mobbingu? Przede wszystkim obserwować siebie i reakcje swojego organizmu. Jeśli pójściu do pracy towarzyszy niechęć, strach i obniżony nastrój, a do tego dochodzą dolegliwości fizyczne, takie jak niezdiagnozowane bóle brzucha, głowy czy bezsenność, powinieneś przeanalizować sytuację w pracy. Jeśli nie potrafisz zrobić tego obiektywnie sam, poproś o pomoc bliską osobę lub specjalistę. Każde podejrzenie mobbingu powinno być zgłoszone pracodawcy. Zgodnie z kodeksem pracy, pracodawca ma obowiązek przeciwdziałać mobbingowi. Odpowiada on również za mobbing w sytuacji, w której nic nie wiedział o występowaniu tego zjawiska na terenie jego firmy. Mobbingowany pracownik ma natomiast prawo rozwiązać umowę o pracę, nawet bez wypowiedzenia, oraz dochodzić odszkodowania.

Mobbing, często nazywany nawet terrorem psychicznym czy też molestowaniem moralnym, nie powinien mieć miejsca w życiu zawodowym żadnego pracownika. Dlatego ważne, by reagować na to zjawisko zarówno wtedy, kiedy widzisz je „z boku”, jak i kiedy dotyczy ciebie. Każdy ma bowiem prawo do zachowania godności osobistej pracy w atmosferze szacunku i zrozumienia.

Podziel się
ze znajomymi:

Subskrybuj nasz
kanał na YouTube
Przejdź na
www.credit-agricole.pl