Andrzej Fedorowicz

Andrzej Fedorowicz

Mentor: Dziennikarstwo

Dziennikarstwo wizualne: grafika jako nośnik informacji

Dziennikarstwo wizualne to jeden z najszybciej rozwijających się trendów w mediach. Coraz większa ilość informacji dociera do nas w formie graficznej. Dla adepta dziennikarstwa oznacza to konieczność opanowania specyficznych technik zbierania danych, możliwych do przedstawienia w formie grafiki. Na początek jednak doprecyzujmy to pojęcie. Czym jest grafika w mediach?

Znaczenie terminu „dziennikarstwo wizualne” jest podwójne. Pierwsze - to layout, czyli graficzna konstrukcja strony dziennika, czasopisma czy portalu internetowego. Na layout składa się krój czcionki, kolorystyka, rozmieszczenie elementów (np. ilość i szerokość szpalt) oraz wiele innych, drobnych elementów, które decydują o specyficznym wyglądzie każdej strony. Chociaż kwestie związane z layoutem w większym stopniu dotyczą redakcyjnych grafików, niż reporterów, to jego specyfika ma duży wpływ na formę prezentacji materiałów dziennikarskich, a co za tym idzie – również sposób zbierania i przetwarzania informacji przez autora tekstu.

Weźmy wywiad (więcej na ten temat w poradach „Jak przygotować wywiad i jak przygotować się do wywiadu?”): rozmawiamy z biznesmenem, który opisuje rynek i swoją działalność, prezentując przy tym wiele liczb. Ile z nich możemy opublikować, by nie zepsuć narracji i nie zanudzić czytelnika? Wszystko zależy od tego, dla kogo piszemy. Jeśli ma to być tekst dla szerokiego odbiorcy, warto skoncentrować się na jednej liczbie czy danej (np. liczba użytkowników, zysk, wzrost sprzedaży). Taka liczba może być również wyjęta z tekstu i „wrzucona” na stronę jako dodatkowy element graficzny z odpowiednim opisem. Jeśli piszemy dla bardziej specjalistycznego czasopisma, ilość danych może być o wiele większa. Ale co z nimi zrobić, aby zdominowały tekstu?

Większość redakcji wymaga dziś od dziennikarzy, by dzielili tworzony materiał na mniejsze elementy, czyli tekst główny i teksty uzupełniające, tzw. ramki. Celem jest nie tylko „wyjęcie” z tekstu głównego wszystkich pobocznych wątków i innych elementów, które mogą zaburzyć płynność narracji, a co za tym idzie – utrudnić czytelnikowi odbiór zawartych w nim informacji (więcej na ten temat w poradach o tworzeniu tekstu), ale także urozmaicenie layoutu poprzez wykorzystanie ramek jako elementów graficznych. Fakt, że teksty są dziś krótsze, niż kilka-kilkanaście lat temu nie oznacza, że jest w nich mniej informacji – po prostu zmienił się sposób ich prezentacji. Zamiast jednego litego tekstu na całą stronę (czyli tzw. blachy), czytelnik otrzymuje wiele elementów różnej wielkości, między którymi może swobodnie nawigować i rozpoczynać lekturę w miejscu, które sam wybierze.

Layout narzuca więc dziennikarzowi sposób pisania. Co to oznacza w praktyce? Do ramek powinniśmy wyjąć z tekstu głównego takie elementy, jak:

  • Dużą ilość danych liczbowych
  • Opinie i komentarze
  • Backgroundy, czyli tło opisywanych zdarzeń, a także poprzednie publikacje na dany temat
  • Przepisy prawne
  • Biografię rozmówcy lub bohatera tekstu
  • Adresy, linki, harmonogramy zdarzeń

Drugie znaczenie grafiki to infografika: gatunek informacji dziennikarskiej, w której tekst i obraz uzupełniają się wzajemnie. Nośnikiem informacji w infografice są również takie elementy jak mapy, ikony, logotypy, symbole, wykresy, typografia a także kolor. Infografika przydaje się wówczas, gdy przedstawienie jakiegoś zdarzenia w formie tekstu byłoby zbyt skomplikowane.

Typowym przykładem może być katastrofa komunikacyjna: ilość danych, które należałoby zamieścić w samym opisie wydarzenia (czas, miejsce, pogoda, kierunki, marka, wielkość i kolor pojazdów, otoczenie itp.) jest tak duża, że zdominowałyby one tekst bez żadnej gwarancji, że czytelnik potrafiłby wyciągnąć z niego prawidłowe wnioski. O wiele łatwiej jest taki temat narysować, wykorzystując gotowe elementy, takie jak np. mapa, zegar czy tzw. cliparty. Wymaga to jednak zebrania specyficznych informacji. Do stworzenia infografiki potrzebne są bowiem „twarde” dane, takie jak:

  • Ilość
  • Czas (kolejność zdarzeń)
  • Miejsce
  • Odległość
  • Kierunek
  • Długość
  • Szerokość
  • Wysokość
  • Głębokość
  • Powierzchnia
  • Cena
  • Pozycja w hierarchii

Bez nich grafik nie jest w stanie stworzyć wykresów ani rysunków. Ważne jest zarówno zebranie precyzyjnych informacji, jak i odpowiednia dokumentacja fotograficzna. Zdjęcia nie tylko ułatwiają rekonstrukcję zdarzeń czy odtworzenie wyglądu obiektów, ale również stanowią doskonałe tło dla infografiki. Zbierając informacje musimy więc na chwilę wejść w skórę grafika i wyobrazić sobie, jakich danych potrzebuje. Osobiste doświadczenia pracy z programami typu Adobe Illustrator są tu oczywiście bardzo przydatne.

Infografika to coraz częściej nie tylko element towarzyszący tekstowi, ale też samodzielny sposób komunikacji. Mistrzowie tego gatunku potrafią przekazać olbrzymią liczbę informacji w niezwykle atrakcyjny wizualnie sposób. Warto więc zainspirować się ich pomysłami, które można znaleźć na wielu stronach poświęconych wizualnemu przekazowi informacji, a także służącym do tego narzędziom, takich jak np.:

Podziel się
ze znajomymi:

Subskrybuj nasz
kanał na YouTube
Przejdź na
www.credit-agricole.pl