Aleksandra Nowak-Gruca

Aleksandra Nowak-Gruca

Mentor: Prawo

Prawny niezbędnik freelancera

Myśl o tym, czym będziesz zajmować się po studiach, pojawia się coraz częściej w miarę zbliżania się terminu obrony. Sytuacja na rynku pracy nie prezentuje się ciekawie a świeżo upieczeni absolwenci bez doświadczenia nie bardzo mogą przebierać w ofertach. Pracodawcy najczęściej mają bardzo wysokie wymagania co do kwalifikacji, umiejętności i dyspozycyjności a warunki finansowe, które proponują pozostawiają wiele do życzenia. Jeśli posiadasz konkretne umiejętności, w szczególności w zakresie tak zwanej pracy twórczej, czyli jeżeli jesteś na przykład programistą, grafikiem, projektantem, architektem, tłumaczem czy umiesz pisać teksty na zamówienie, warto pomyśleć o zostaniu tzw. freelancerem.

Prawny niezbędnik freelancera Freelancer czyli inaczej wolny strzelec to osoba pracująca bez etatu, realizująca projekty na podstawie umowy. Taka praca ma niewątpliwie swoje zalety. Freelancerzy szczególnie cenią sobie wolność i możliwość pracy na własny rachunek. Wybierając tę drogę trzeba jednak pamiętać, że wolność ma swoją cenę, bo wymaga samodyscypliny i doskonałej organizacji. Z kolei praca na własny rachunek oznacza, że tylko my ponosimy ryzyko naszych działań. Zatem sami płacimy za swoje błędy.

W rzeczywistości zawodowej na freelancera czyha wiele niebezpieczeństw. Na szczęście przy pomocy prawa przed wieloma problemami można się skutecznie zabezpieczyć.

Freelancer świadczy pracę na podstawie umowy, zatem dobrze zredagowana umowa to prawdziwy niezbędnik freelancera. Pamiętajmy, że umowa nie zawsze wymaga formy pisemnej, ale zawsze warto zabezpieczyć się dowodowo i zadbać o potwierdzenie najważniejszych uzgodnień na piśmie np. przynajmniej w treści maila. Najlepiej jednak podpisać z kontrahentem umowę o dzieło, w której uzgodnimy wszystkie ważniejsze tematy. I tak w umowie o dzieło przede wszystkim należy precyzyjnie określić strony umowy , w tym dokładnie ustalić dane zamawiającego. Dane naszego partnera biznesowego okazują się bardzo przydatne, szczególnie w sytuacji kiedy nasz kontrahent zwleka z zapłatą wynagrodzenia.

Następnie warto dokładnie określić przedmiot zamówienia , najlepiej poprzez załączenie do umowy szczegółowej specyfikacji wraz z harmonogramem prac. Dobrze też jest dokładnie ustalić termin wykonania dzieła i wyraźnie wskazać, kto dostarcza materiały niezbędne do jego wykonania.

Warto też pomyśleć o zadatku , czyli kwocie, która zabezpieczy nas na wypadek niewykonania umowy. Należy pamiętać, żeby nie mylić zadatku z zaliczką. Zaliczka stanowi część ceny i jeżeli umowa nie dojdzie do skutku, będziemy zobowiązani ją zwrócić. Zadatek możemy zatrzymać, bo stanowi pewnego rodzaju zabezpieczenie wykonania umowy i jest rodzajem odszkodowania za ewentualne jej niewykonanie. Trzeba jednak wiedzieć, że jeśli to my „nawalimy” przy wykonywaniu umowy, będziemy zobowiązani zapłacić kontrahentowi zadatek w podwójnej wysokości.

Prawdziwą zmorą dla freelancerów są ciągłe zmiany i modyfikacje dzieła przez klientów. Dlatego dobrze jest szczegółowo ustalić warunki wprowadzania zmian a nawet dopuszczalną ich liczbę. Można też określić termin na wprowadzenie zmian, po upływie którego dzieło będzie traktowane jako przyjęte bez zastrzeżeń. W przypadku prac oddawanych etapami warto zadbać o to, żeby klient na piśmie zaakceptował każdy kolejny etap.

Trzeba też pamiętać, że znakomita większość pracy twórczej chroniona jest prawem autorskim. Dobrze jest tę kwestię uregulować w umowie. Musimy zastanowić się, czy „opłaca” nam się przenosić na zamawiającego prawa autorskie czy może lepiej będzie udzielić licencji. Prawa autorskie dzielą się na osobiste i majątkowe. Prawa osobiste zawsze przysługują twórcy, prawami majątkowymi możemy swobodnie rozporządzać, czyli możemy przenieść je na inne osoby. Należy jednak pamiętać, że jeżeli przenosimy prawa majątkowe, to się ich wyzbywamy. Sytuacja tu jest podobna do sprzedaży rzeczy, np. samochodu. Jeżeli przeniesiemy autorskie prawa majątkowe to nie będą nam już przysługiwać i nie będziemy mogli „sprzedać” ich innym osobom. Przeniesienie autorskich praw majątkowych nie zawsze jest korzystne, choć na ogół wiąże się w wyższym wynagrodzeniem.

Dlatego warto pamiętać, że w przypadku wielu projektów możemy udzielić jedynie licencji. Licencja jest umową, na podstawie której Licencjodawca (freelancer) upoważnia inny podmiot (Licencjobiorcę) do korzystania z dzieła przez określony czas. Po upływie czasu, na jaki umowa została zawarta, prawa autorskie powracają do licencjodawcy, który może nimi dalej swobodnie rozporządzać. Mamy różne rodzaje licencji. Przykładowo licencja może być wyłączna i wtedy prawo do korzystania z dzieła przysługuje tylko jednej osobie. Możemy jednak udzielić także licencji niewyłącznej, co oznacza że będziemy mogli przekazywać prawa do korzystania z dzieła (projektu) wielu podmiotom a także sami będziemy mogli eksploatować nasz utwór. Licencja niewyłączna może być zawarta w dowolnej formie, także ustnie, ale najbezpieczniej jest potwierdzić najważniejsze uzgodnienia na piśmie. Natomiast umowa, w której przenosimy autorskie prawa majątkowe albo umowa licencji wyłącznej musi być sporządzona w formie pisemnej, w innym przypadku jest nieważna. Warto też wiedzieć, że w przypadku umów dotyczących praw autorskich możemy zapłacić mniejszy podatek, bowiem mamy tu wyższe, bo 50%-towe koszty uzyskania przychodu.

Praca freelancera ma wiele plusów, ale ponieważ sami jesteśmy sobie sterem, żeglarzem i okrętem, trzeba działać bardzo uważnie i należycie dbać o swoje interesy. Warto zatem pamiętać o prawnych zabezpieczeniach w umowach, które zawieramy, bo zdecydowanie lepiej uczyć się na cudzych a nie na swoich błędach

Podziel się
ze znajomymi:

Subskrybuj nasz
kanał na YouTube
Przejdź na
www.credit-agricole.pl