Aleksandra Nowak-Gruca

Aleksandra Nowak-Gruca

Mentor: Prawo

Nietypowe zawody prawnicze

Zawód prawnika potocznie kojarzony jest z tak zwanymi tradycyjnymi profesjami, takimi jak kariera adwokata, sędziego czy prokuratora albo radcy prawnego bądź notariusza. Zdobycie uprawnień do wykonywania wyżej wymienionych zawodów wymaga wielu lat wytężonej pracy i ukończenia aplikacji. A aplikacja – jak wiadomo – to wymagający egzamin wstępny, potem kilka lat nauki oraz praktyk, a następnie bardzo trudny egzamin końcowy. Zdobycie uprawnień do wykonywania wielu zawodów prawniczych wymaga cierpliwości, wytrwałości i poświęceń, ale większość absolwentów prawa wykształciła w sobie te umiejętności już podczas studiów.

Nietypowe zawody prawnicze Trzeba też wiedzieć, że większość zawodów prawniczych należy do grupy tzw. zawodów regulowanych, przez co tradycyjnie rozumie się zawód, którego sposób wykonywania reguluje ustawa. Podejmując decyzję o wyborze takiego zawodu warto zatem zapoznać się z takim aktem prawnym. Szczęśliwe dla młodego prawnika przedarcie się przez przepisy prawne nie powinno być szczególnie kłopotliwe, a na pewno przyda się w praktyce. Ponadto większość zawodów, nawet tych niezaliczanych do tzw. tradycyjnych, to zawody zaufania publicznego. Zatem od kandydatów wymaga się nie tylko wysokich kwalifikacji i wiedzy specjalistycznej, ale także nieskazitelnego charakteru, postępowania dającego rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu oraz ustawicznego podnoszenia swoich kwalifikacji.

Dziś chciałabym opowiedzieć o nietypowych zawodach prawniczych, tych mniej popularnych, a równie interesujących i stwarzających ciekawe perspektywy. Wydaje mi się, że podejmując niełatwą decyzję o wyborze zawodowej ścieżki, warto wiedzieć, że po prawie czekać na nas może nie tylko kariera sędziego, prokuratora, adwokata czy notariusza.

Zacznę od zawodu komornika. Traktowany jest jako zawód tzw. quasi-prawniczy, bo wśród komorników wykonujących zawód znajdziemy absolwentów różnych kierunków. Jednak obecnie na stanowisko komornika może być powołana jedynie osoba, która ukończyła wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskała tytuł magistra prawa lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej. Tu warto wskazać, iż zawód ten jest regulowany ustawą z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji (Tekst jedn. Dz. U. z 2011r., Nr 133, poz. 882 ze zm.). Komornik jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym. Komornik wykonuje czynności egzekucyjne w sprawach cywilnych i inne czynności, takie jak np. doręczania zawiadomień sądowych, obwieszczeń, protestów i zażaleń oraz innych dokumentów za potwierdzeniem odbioru i oznaczeniem daty.

Zawód komornika wzbudza wiele kontrowersji. Z jednej strony w mediach komornik przedstawiany jest jako bezduszny krwiopijca, odbierający ludziom ostatni grosz i nadzieję, z drugiej strony pobrzmiewają legendy o niebotycznych wręcz zarobkach w tej profesji. Prawda jak zwykle leży pośrodku. Zawód ten rzeczywiście wymaga dużej odporności psychicznej, bo egzekwując należności należy liczyć się z tym, że w pracy spotykać będziemy się z ludzkimi tragediami i przeróżnymi ograniczeniami oraz ze społecznym nieprzystosowaniem. Jednak należy też mieć świadomość, że wykonując zawód sędziego czy prokuratora, także dane nam będzie obcować z problemami przeróżnej natury. Trzeba też wiedzieć, że prawie każdy zawód prawniczy wymaga odporności na stres i umiejętności radzenia sobie w sytuacjach problemowych.

Zarobki w tej „branży” rzeczywiście należą do wysokich. Jednak praca stresująca i wymagająca wiąże się też z bardzo poważną odpowiedzialnością. Komornik, choć jest funkcjonariuszem publicznym, czynności egzekucyjne i inne czynności wykonuje na własny rachunek – zatem tak naprawdę tylko komornika obciąża ryzyko prowadzenia i utrzymania kancelarii, którą prowadzi. Kancelarię komornik prowadzi w rewirze sądu rejonowego, przy którym został powołany. I tu warto też wyjaśnić sprawę rewirów: w jednym rewirze może działać więcej niż jeden komornik i ostatnio liczba komorników w rewirach znacząco wzrosła. Zatem do tematu mitów należy zaliczyć twierdzenia, że na objęcie samodzielnej kancelarii trzeba czekać latami. Należy pamiętać, że komornika powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek zainteresowanego, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby komorniczej. A o liczbie komorników w danym rewirze też decyduje Minister Sprawiedliwości, który ocenia, czy liczba komorników w danym rewirze jest wystarczająca. W ostatnich latach obserwujemy ciągłe zwiększanie się ich liczby.

Tu dla wszystkich zainteresowanych tym zawodem pojawia się kolejne, niezwykle ważne pytanie: jak zatem zostać komornikiem? Proponuję, żeby marzenia o karierze komornika zacząć od pracy w kancelarii komorniczej. Potem należy pomyśleć o aplikacji. Aplikacja komornicza jest stosunkowo krótka – trwa 2 lata (Minister Sprawiedliwości zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej w terminie do dnia 30 czerwca każdego roku ogłoszenie o egzaminie konkursowym). Poza odbyciem aplikacji i złożeniem egzaminu komorniczego ustawa wymaga także, żeby przyszły komornik pracował co najmniej 2 lata w charakterze asesora komorniczego. Od obowiązku odbycia aplikacji ustawodawca zwalnia niektóre osoby, jak na przykład te, które ukończyły aplikację sądową, prokuratorską, adwokacką, radcowską lub notarialną i zdały wymagany egzamin. Ponieważ katalog wyłączeń jest rozbudowany, w tym miejscu odsyłam do powołanej ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Znajdziesz w niej więcej informacji na temat samego zawodu komornika, a także na temat praw i obowiązków aplikanta komorniczego czy asesora komorniczego. Dlatego jeśli interesujesz się tym zawodem, zachęcam do lektury przepisów. Warto też zajrzeć na stronę Krajowej Rady Komorniczej (www.komornik.pl) oraz na strony izb komorniczych w granicach twojej apelacji.

Jak już wspomniałam, wszystkie kwestie szczegółowe dotyczące poszczególnych nietypowych zawodów prawniczych reguluje określona ustawa. Z uwagi na objętość tekstu – a także z obawy przed znużeniem czytelnika – poniżej ograniczę się już do hasłowego przedstawienia innych ciekawych zawodów, które czekają na Ciebie po prawie. Na przykładzie zawodu komornika chciałam wyłuskać z ustawy te kwestie, na które trzeba zwrócić uwagę. W dalszej części opisu wysiłek poszukiwania zostawiam już Tobie – ograniczę się jedynie do wskazania źródeł prawa i specyfiki zawodu. Jestem spokojna, że jako absolwent prawa intensywnie poszukujący ciekawej pracy, bez problemu odnajdziesz potrzebne Ci informacje.

Przedstawię teraz kolejny ciekawy zawód prawniczy: rzecznik patentowy. Jeżeli jesteś absolwentem prawa albo masz wykształcenie techniczne i interesują Cię zagadnienia z zakresu ochrony własności intelektualnej możesz pomyśleć o wybraniu zawodu rzecznika patentowego (to taki „adwokat” specjalizujący się w ochronie szeroko rozumianej własności intelektualnej). Zawód regulują przepisy ustawy z dnia 11 kwietnia 2001r. o rzecznikach patentowych (Tekst jedn. z dnia 2011r. Nr 155, poz. 925 ze zm.) Aplikacja rzecznikowska trwa 3 lata i jest odpłatna. Kończy się dość trudnym egzaminem, na którym musisz zmierzyć się nie tylko z problemami prawnymi, ale także z opisem patentowym. Jakkolwiek w pierwszej chwili zagadnienia techniczne prawnikowi nie wydają się szczególnie przyjazne, pamiętaj, że na studiach zdobyłeś cenną umiejętność uczenia się i samodyscypliny. A człowiek, jeśli tylko chce, może się nauczyć praktycznie wszystkiego. Po ukończeniu aplikacji i zdaniu egzaminu końcowego możesz zostać wpisany na listę rzeczników patentowych, którą prowadzi Urząd Patentowy RP. Zawód rzecznika patentowego polega na świadczeniu pomocy w sprawach własności przemysłowej. Rzecznik patentowy wykonuje zawód w kancelarii patentowej lub na rzecz pracodawcy. Rzecznik patentowy może także świadczyć pomoc prawną na podstawie umów cywilnoprawnych. Więcej informacji na temat tego zawodu znajdziesz w powołanej ustawie o rzecznikach patentowych oraz na stronie Polskiej Izby Rzeczników Patentowych ( www.rzecznikpatentowy.org.pl ).

Jeśli interesujesz się problematyką ochrony własności intelektualnej a dodatkowo poszukujesz stabilnego zatrudnienia w tzw. budżetówce, warto pomyśleć o aplikacji eksperckiej, która regulowana jest ustawą z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Tekst jedn. z 2013r., Dz. U. Nr 119, poz. 1410). Uzyskanie uprawnień eksperta wymaga wyższego wykształcenia kierunkowego, znajomości języków obcych oraz oczywiście odbycia aplikacji, która trwa 3 lata. Jako aplikant zostaniesz zatrudniony w Urzędzie Patentowym i będziesz mógł wykonywać niektóre czynności eksperta. Nabór na aplikację organizuje Prezes Urzędu Patentowego i ogłasza o tym w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie Urzędu Patentowego, a także w „Wiadomościach Urzędu Patentowego”. Po więcej informacji odsyłam do przepisów ustawy prawo własności przemysłowej, a także na stronę Urzędu Patentowego (www.uprp.pl).

Z kolei, jeżeli interesują Cię zagadnienia z zakresu rachunkowości i finansów, warto pomyśleć o zdobyciu uprawnień biegłego rewidenta. Zawód ten jest regulowany ustawą z dnia 7 maja 2009r. o biegłych rewidentach, ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz. U. z 2010r., Nr 182, poz. 1228 ze zm.). Zawód biegłego rewidenta polega na wykonywaniu czynności rewizji finansowej. Biegłym rewidentem może być osoba wpisana do rejestru biegłych rewidentów, a o wpis można się ubiegać po spełnieniu szeregu warunków. I tak biegłym rewidentem może zostać osoba, która odbyła roczną praktykę w zakresie rachunkowości w państwie Unii Europejskiej oraz co najmniej dwuletnią aplikację pod kierunkiem biegłego rewidenta, mającą na celu praktyczne przygotowanie do samodzielnego wykonywania zawodu. Więcej informacji znajdziesz w powołanej ustawie, a także na stronie Krajowej Izby Biegłych Rewidentów ( www.kibr.org.pl ).

Jeżeli interesują Cię zagadnienia podatkowe, możesz starać się o wpis na listę doradców podatkowych. Czynności doradztwa podatkowego obejmują m.in. udzielanie porad, opinii i wyjaśnień; prowadzenie ksiąg i innych ewidencji; Tu nie ma potrzeby odbywania aplikacji, ale jednym z warunków wpisu na listę jest odbycie w Polsce dwuletniej praktyki zawodowej oraz złożenie z wynikiem pozytywnym egzaminu na doradcę podatkowego. Warunki i zasady wykonywania doradztwa podatkowego określa ustawa z dnia 5 lipca 1996r. o doradztwie podatkowych (Dz. U. z 2011r., Nr 41, poz. 213 ze zm.). Więcej informacji na temat tego zawodu znajdziesz też na stronie Krajowej Izby Doradców Podatkowych (www.krdp.pl).

Z innych ciekawych a mniej popularnych aplikacji chciałam zwrócić Twoją uwagę na aplikację kontrolerską. Polecam ją szczególnie tym, którzy interesują się prawem administracyjnym i zagadnieniami z zakresu finansów publicznych. Aplikacja kontrolerska służy przygotowaniu zawodowemu kandydata na mianowanego inspektora kontroli państwowej. Trwa ona maksymalnie 18 miesięcy. Do odbycia aplikacji kieruje kontrolera Prezes Najwyższej Izby Kontroli. Warunkiem takiego skierowania jest co najmniej półroczny staż pracy w Najwyższej Izbie Kontroli i pozytywna opinia dyrektora właściwej jednostki kontrolnej o dotychczasowej pracy kontrolera, potwierdzająca predyspozycje do pracy na stanowisku kontrolera. Zatem drogą do tej aplikacji może być zatrudnienie w Najwyższej Izbie Kontroli. Nabór do pracy na stanowiska kontrolerów prowadzony jest w drodze otwartego i konkurencyjnego postępowania kwalifikacyjnego, na podstawie publicznego ogłoszenia. W ogłoszeniu podawane są informacje o wykazie wolnych stanowisk wraz z ich opisem, wymagania dla kandydata aplikującego na konkretne stanowisko, termin i sposób składania dokumentów. Więcej potrzebnych informacji znajdziesz w ustawie z dnia 23 grudnia 1994r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Test jedn. Dz. U. z 2012r., Nr 231, poz. 82 ze zm.) oraz na stronie NIK-u (www.nik.gov.pl).

Jeżeli myślisz o pracy w korpusie służby cywilnej i masz wykształcenie prawnicze, możesz zostać skierowany na aplikację legislacyjną. Aplikacja legislacyjna skierowana jest do urzędników administracji państwowej, zainteresowanych procesem tworzenia prawa zarówno na szczeblu centralnym jak i lokalnym. Jej głównym celem jest podniesienie kwalifikacji zawodowych urzędnika oraz zapoznanie go z procesem tworzenia prawa. Po aplikacji możesz pracować w departamentach prawnych różnych ministerstw. W przypadku tej aplikacji nie ma jednak otwartego naboru, tak jak to ma miejsce w przypadku aplikacji korporacyjnych czy aplikacji ogólnej. Po więcej informacji sięgnij do aktów prawnych tj: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 września 2010 r. w sprawie aplikacji legislacyjnej (Dz. U. 2010 r., Nr 161, poz. 1079); czy do ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. Nr 227, poz. 1505 ze zm.), a także na stronę Rządowego Centrum Legislacji (www.rcl.gov.pl).

Z innych nietypowych zawodów prawniczych możesz pomyśleć o uzyskaniu licencji syndyka albo o zawodzie kuratora sądowego czy kuratora społecznego. Możliwości jest wiele, dlatego po skończeniu studiów, na tzw. starcie należy się uważnie rozglądać i szukać możliwości rozwoju zawodowego i swojej własnej ścieżki kariery zawodowej. Jej wydeptywanie bywa męczące, czasochłonne, często kosztowne. Jednak nie należy się poddawać i trzeba pamiętać, że praca w zawodzie prawnika nie musi się ograniczać do tzw. tradycyjnych zawodów, a na zdobywanie nowych uprawnień i podnoszenie kwalifikacji nigdy nie jest za późno.

Podziel się
ze znajomymi:

Subskrybuj nasz
kanał na YouTube
Przejdź na
www.credit-agricole.pl